Dầu cọ được xem như một nguyên liệu thiết yếu hàng đầu của nhiều thị trường lớn trên thế giới, bao gồm mỹ phẩm, thực phẩm, sản phẩm gia dụng như nước giặt, xà phòng,..Quan trọng là thế nhưng việc khai thác dầu cọ quá mức đã để lại không ít hậu quả nghiêm trọng cho môi trường sinh thái. Và để hạn chế đồng thời khắc phục tình trạng này, chứng nhận xanh bền vững RSPO đã được đưa vào hoạt động.
Tìm hiểu về dầu cọ
Dầu cọ là gì?
Dầu cọ là một loại dầu màu đỏ cam tự nhiên có nguồn gốc từ quả cây cọ dầu, thường sử dụng như dầu ăn ở châu Phi, Đông Nam Á và một số quốc gia ở Nam Mỹ bởi những lợi ích sức khỏe mà nó mang lại như khả năng chống oxy hóa, tăng cường thị lực, tốt cho não bộ, tim mạch,…Hiện cây cọ dầu đã được trồng ở nhiều quốc gia nhằm mở rộng phạm vi sản xuất nhưng nguồn thu hoạch chính vẫn đến từ cọ dầu châu Phi và cọ dầu Mỹ.
Dầu cọ ảnh hưởng đến môi trường như thế nào?
Tuy sở hữu không ít lợi ích về sức khỏe cũng như đóng góp nhiều vào kinh tế song, dầu cọ lại mang theo vô vàn tác động tiêu cực đến môi trường. Vì nguồn lợi nhuận khổng lồ đến từ dầu cọ, nhiều khu rừng ở các quốc gia đã bị phá chỉ nhằm phục vụ cho mục đích trồng loại cây này, để lại ảnh hưởng tới hệ sinh thái, động vật sinh sống trong rừng.
Hơn thế, việc phá rừng, khai thác đất đai còn giải phóng hàng nghìn tấn CO2 vào không khí đồng thời gây xói mòn đất, dễ dẫn tới tình trạng sạt lở, lũ lụt. Ngoài ra, quá trình sản xuất dầu cọ cũng ảnh hưởng nghiêm trọng tới nguồn nước khi thải ra 2,5 tấn nước thải cho mỗi tấn dầu cọ. Và cho dù lượng nước thải này có được xử lý, ta cũng phải đối mặt với khí thải carbon đến từ phương pháp xử lý bằng cách giải phóng khí sinh học.
Sự ra đời của RSPO
Nhằm giải quyết vấn đề môi trường toàn cầu gây ra bởi dầu cọ, Hội nghị bàn tròn về Dầu cọ bền vững (Roundtable on Sustainable Palm Oil – RSPO) đã chính thức thành lập năm 2004. Đây là một tổ chức phi chính phủ do các thành viên gồm tổ chức phi chính phủ, tổ chức, người mua và nhà sản xuất dầu cọ hợp sức xây dựng, vận hành. Và rồi sau một thời gian nỗ lực nghiên cứu, các thành viên đã thành công đề ra khái niệm dầu cọ bền vững cũng như tạo nên một tiêu chuẩn RSPO nhằm chứng nhận cho những nhà sản xuất dầu cọ không gây ảnh hưởng tiêu cực vượt mực với môi trường.
Vậy dầu cọ bền vững là gì? Thật ra, dầu cọ bền vững không phải là một giống dầu cọ mới mà sự bền vững này cốt yếu thể hiện ở các tiêu chuẩn nghiêm ngặt về môi trường và xã hội xuyên suốt quy trình từ thu hoạch, chế biến, sản xuất đến phân phối. Để rồi từ đó, ta có thể hạn chế tối đa nạn phá rừng, lượng khí thải, chất thải ra môi trường.
Và đương nhiên, tiêu chuẩn RSPO vốn được sinh ra nhằm chứng nhận dầu cọ bền vững cũng sẽ tập trung đặt ra các yêu cầu xoay quanh hai yếu tố trên. Hiện, chứng nhận này đã trải qua ba lần công bố, sửa đổi nguyên tắc, định nghĩa, hướng dẫn, tiêu chí cấp phép (năm 2007, 2013, 2018) và đang được biết đến rộng rãi trên thế giới với cái tên RSPO P&C. Tính tới thời điểm này, RSPO đã nhận được nhiều sự công nhận toàn cầu, bao gồm cả những thị trường sản xuất lớn nhất.
Mục tiêu RSPO nhắm đến
Thực tế, việc loại bỏ hoàn toàn dầu cọ trong sản xuất gây ra nhiều vấn đề môi trường bởi ta phải phá đi những đồn điền dầu cọ, tập trung trồng các loại thực vật lấy dầu khác vốn sở hữu năng suất thấp hơn. Chẳng những thế, dầu cọ lại còn là nguồn nguyên liệu thiết yếu tạo nên những sản phẩm tiêu dùng hàng ngày cũng như đem đến tiềm lực kinh tế mạnh mẽ cho các quốc gia đang phát triển.
bền v
Do đó, thay vì ngưng toàn bộ việc khai thác, sử dụng dầu cọ trong sản xuất, RSPO hướng đến mục tiêu giảm thiểu tác động nhiều nhất có thể của doanh nghiệp, nhà cung cấp lên môi trường. Thông qua tiêu chuẩn nghiêm ngặt, tổ chức phi lợi nhuận này giúp doanh nghiệp, nhà sản xuất cân bằng được lợi nhuận kinh doanh và trách nhiệm xã hội, môi trường. Từ đó thúc đẩy khái niệm dầu cọ bền vững trên toàn cầu, khuyến khích doanh nghiệp, nhà sản xuất tham gia mô hình này đồng thời tạo điều kiện cho người tiêu dùng lựa chọn những sản phẩm bền vững chất lượng.
Kết luận
Dầu cọ bền vững đã và đang được sử dụng trong sản xuất ngày một nhiều trên khắp thế giới thay cho dầu cọ truyền thống. Đứng sau sự thay đổi tích cực này, ta đương nhiên không thể không kể tổ chức phi lợi nhuận RSPO – Một trong những tổ chức tiên phong đặt nền móng đầu tiên. Và nếu bạn đang muốn sử dụng các sản phẩm có ích hơn với môi trường thì đừng quên lựa chọn sản phẩm sở hữu chứng nhận RSPO nhé.