Châu Á là một trong những châu lục có thị trường du lịch phát triển bậc nhất thế giới. Nhưng chính vì lẽ đó mà hệ lụy môi trường từ du lịch để lại cho khu vực này cũng vô cùng nặng nề. Và du lịch sinh thái cũng như tổ chức AEN đã xuất hiện nhằm giải quyết tình trạng nguy cấp này đồng thời thúc tiến xây dựng một môi trường du lịch bền vững hơn, có trách nhiệm hơn với cộng đồng lẫn xã hội.
Lịch sử hình thành AEN
AEN (Asian Ecotourism Network) – Mạng lưới Du lịch Sinh thái Châu Á ra đời vào năm 2015 tại Bangkok, Thái Lan, cùng một thời điểm sáng lập Mạng lưới Du lịch Sinh thái Toàn cầu GEN. Đây là một tổ chức phi lợi nhuận, phi chính phủ được xây dựng bởi các chuyên gia nòng cốt từ TIES (Hiệp hội Du lịch Sinh thái Quốc tế) với người dẫn dắt chính Masaru Takayama.

Trong suốt thời gian hoạt động, AEN đã chiêu mộ thành công nhiều chuyên gia từ Thái Lan, Malaysia,..tạo nên một mạng lưới thành viên gồm nhiều quốc gia tại khu vực châu Á đồng thời đề ra tiêu chuẩn định nghĩa và đánh giá bối cảnh sinh thái phù hợp với khu vực. Song, chưa dừng lại ở đó, tổ chức phi lợi nhuận này còn tổ chức đào tạo trực tuyến nhằm hỗ trợ các doanh nghiệp lớn nhỏ trong việc theo đuổi tiêu chuẩn bền vững, đẩy mạnh định hình bản sắc du lịch sinh thái châu Á.
Những thành viên thuộc AEN
Là một tổ chức mang tính quốc tế, AEN gần như không giới hạn đối tượng thành viên có thể tham gia mạng lưới tổ chức. Điều đó dẫn đến việc phân loại hình thức thành viên tương đối đa dạng, áp dụng với hầu như mọi đối tượng, bao gồm:
- Thành viên tổ chức: Hiệp hội du lịch quốc gia, tổ chức phi chính phủ, viện nghiên cứu và các cơ quan chính phủ.
- Thành viên doanh nghiệp: Khu nghỉ dưỡng sinh thái, đơn vị lữ hành, công ty cung cấp dịch vụ du lịch bền vững.
- Thành viên cá nhân: Học giả, chuyên gia tư vấn hoặc những người quan tâm đến du lịch sinh thái nói chung.
- Thành viên web: Những người trở thành thành viên thông qua hình thức đăng ký miễn phí trên trang web.
Hoặc ta cũng có thể phân chia cơ cấu thành viên tham gia AEN dựa trên vùng lãnh thổ. Hiện, tổ chức này đang có thành viên tới từ hầu hết những khu vực khắp châu Á, bao gồm các quốc gia sau:
- Đông Nam Á: Thái Lan (trụ sở chính), Việt Nam, Lào, Campuchia, Malaysia, Indonesia, Philippines, Myanmar.
- Đông Á: Nhật Bản, Hàn Quốc, Trung Quốc, Đài Loan, Hồng Kông.
- Nam Á & Trung Á: Ấn Độ, Bhutan, Nepal, Sri Lanka, Pakistan, Mông Cổ.
- Châu Đại Dương: Australia, Papua New Guinea.
Sứ mệnh và mục tiêu
Cũng như GEN, AEN có sứ mệnh liên kết các thành viên trong khu vực châu Á lại với nhau, không giới hạn từ cộng đồng, chính phủ, doanh nghiệp, tổ chức phi chính phủ cho đến các cá nhân như học giả, chuyên gia,..Mục đích của sự liên kết này chủ yếu nhằm chuyển giao kiến thức liên quan đến du lịch sinh thái đồng thời tạo điều kiện để các thành viên phát triển bền vững.
Thông qua việc xây dựng một mạng lưới giữa các thành viên, AEN còn có thể thúc đẩy du lịch sinh thái tiêu chuẩn tại châu Á. Điều này vừa mang lại lợi nhuận cho doanh nghiệp vừa đem đến nguồn thu nhập kinh tế cho cộng đồng địa phương trong khi vẫn bảo tồn toàn vẹn môi trường lẫn bản sắc dân tộc vùng miền.
Vì sao AEN quan trọng?
Ngăn chặn greenwashing
Việc xu hướng du lịch sinh thái phát triển quá nhanh chóng, bên cạnh nhiều lợi ích cũng để lại không ít hệ lụy như bị sai lệch thông tin định nghĩa, bị bóp méo tiêu chuẩn,…Ta có thể thấy quảng cáo “du lịch sinh thái” tràn lan khắp nơi dù thật chất không đáp ứng được đầy đủ tiêu chuẩn quốc tế. Lúc này, sự tồn tại của AEN đóng vai trò cốt yếu trong việc giúp du khách phân biệt được đâu là một khu du lịch sinh thái đúng nghĩa và hạn chế tối đa tình trạng greenwashing để kiếm lợi từ du khách.
Bảo vệ bản sắc châu Á
Du lịch châu Á luôn gắn liền với các cảnh quan thiên nhiên hùng vĩ và bản sắc dân tộc địa phương cũng như di sản văn hóa đặc biệt. Thay vì những chuyến du lịch truyền thống có thể ảnh hưởng tới công cuộc bảo tồn các bản sắc này, hình thức du lịch sinh thái mà AEN thúc đẩy tập trung hơn vào quá trình chia sẻ, khám phá rồi từ đó học hỏi cách bảo vệ, duy trì chúng.
Mở rộng thị trường du lịch sinh thái

Trong bối cảnh du lịch sinh thái được săn đón trên toàn cầu, một doanh nghiệp thông qua bộ tiêu chuẩn nghiêm ngặt từ AEN sẽ dễ dàng mang được tên tuổi ra thị trường quốc tế. Điều này giúp doanh nghiệp có cơ hội mở rộng thị trường, tiếp cận với đối tượng du khách cao cấp hơn, thậm chí là cả những công ty lớn và cả tổ chức chính phủ.
Kết luận
Du lịch sinh thái là một biện pháp du lịch ý nghĩa vì không chỉ mang lại lợi ích cho doanh nghiệp mà còn góp phần thúc đẩy kinh tế cho xã hội, cộng đồng địa phương. Và quan trọng hơn cả, môi trường. Thế nên, hãy cùng AEN chia sẻ và lan tỏa, khuyến khích sử dụng hình thức du lịch này nhé.